آشپزی قزوین دو چهره دارد. یکی غذاهای مجلسی، که با پسته و بادام و زعفران پخته میشدند و جایشان سر سفرهٔ عروسی و عید بود. دیگری غذاهای خانگی، آشها و خوراکهای سادهای که در طول سال پخته میشد. منابع این دو را کنار هم اسم میبرند و ما هم همین کار را کردهایم.
قیمه نثار
شناختهشدهترین غذای قزوین. قیمه نثار پلوست، نه خورش: گوشت ریز تفتخورده لای پلوی زعفرانی میرود و رویش خلال پسته و بادام، خلال نارنج یا پرتقال و زرشک ریخته میشود. در قدیم غذایی تشریفاتی بود؛ برای عروسی، عید، دید و بازدید و مهمانیهای بزرگ. کنارش سبزیخوردن و ماست میگذارند.
دربارهٔ تاریخچه، مواد و قیمه نثار آرمانی مفصل در صفحهٔ قیمه نثار قزوین نوشتهایم.
شیرینپلو
شیرینپلو هم مثل قیمه نثار غذای جشن است؛ از اجزای رنگین سفرهٔ عروسی و مهمانیهای بزرگ. رنگ و عطرش از پوست پرتقال، بادام و پسته، زعفران و کره میآید. پختش از پلوهای دیگر سختتر نیست، اما مواد مرغوب میخواهد. شیرینپلو و کوکوی شیرین در فهرست غذاهای شاخص استان قزوین کنار هم میآیند.
هلیم قزوین
هلیم را در خیلی از شهرهای ایران میپزند، اما «هلیم قزوین» اسم خودش را دارد. آنقدر که در شهرهای دیگر، مثلاً تهران، هلیم را با عنوان «هلیم قزوین» میفروشند. هلیم قزوین در فهرست میراث ناملموس ملی ایران هم آمده است.
کلهجوش
کلهجوش یا کالجوش اسمهای زیادی دارد: کشک کلهجوش، اشکنهٔ کلجوش، دوغگرم. دربارهٔ ریشهاش اطلاعات دقیقی نیست؛ روایتهای محلی میگویند اولین بار در قزوین رواج پیدا کرده، ولی این روایت سند تاریخی ندارد.
اسمش از نکتهٔ اصلی پختش میآید. در مرحلهٔ آخر دوغ، ماست یا کشک را با کمی آب اضافه میکنند و مدام هم میزنند. با اولین قل باید شعله را خاموش کرد؛ وگرنه میبُرد.
غذاهای دیگری که منابع نام بردهاند
اینها هم در منابع جزو غذاهای سنتی قزوین آمدهاند. هنوز برای هر کدام منبع کافی برای یک معرفی کامل پیدا نکردهایم، پس فعلاً فقط اسمشان را میآوریم:
- کوکوی شیرین
- آش دوغ
- آش دندانکشه
- یتیمچه
- ماشپیازو
- اشکنه
- دیماج
- بستنی سنتی پرخامهٔ قزوین
نان و شیرینی
نانهای قزوین، از لواش تنوری گرد تا قاق و فطیر، صفحهٔ خودشان را دارند: نانهای سنتی قزوین . برای سوغات هم باقلوای قزوین را ببینید.
کدام را در آرمانی میخورید؟
از این فهرست، قیمه نثار در هر سه شعبهٔ آرمانی سرو میشود. بقیهٔ منوی ما غذاهای ایرانی و کباب است؛ تهچین مرغ، زرشکپلو با مرغ، کباب لقمه و جوجه. منوی هر شعبه را با قیمت ببینید.
منابع
- قزوین، ویکیپدیای فارسی
- استان قزوین، ویکیپدیای فارسی
- قیمه نثار، ویزیت ایران
- شیرینپلو، ویکیپدیای فارسی
- هلیم (غذا)، ویکیپدیای فارسی
- کلهجوش، ویکیپدیای فارسی