اسم این کاروانسرا از سازندهاش آمده: محمدباقرخان سعدالسلطنهٔ اصفهانی، حاکم قزوین در سالهای آخر حکومت ناصرالدینشاه. همان کسی که چهلستون را بازسازی کرد و کاشیهای ایوان شمالی مسجد جامع را تعمیر.
چهارسوق
ارزشمندترین بخش بنا چهارسوق آن است؛ جایی که دو راستهٔ بازارچه همدیگر را قطع میکنند. بالای این تقاطع گنبدی بزرگ و کاشیکاریشده نشسته و دور تا دورش چهار نیمگنبد با رسمیبندی و نورگیر. همین نیمگنبدها فضا را بزرگتر از اندازهٔ واقعیاش نشان میدهند. اگر فقط یک عکس از سعدالسلطنه بگیرید، از همینجا بگیرید و سرتان را بالا نگه دارید.
کنار بازار قزوین
سعدالسلطنه بخشی از مجموعهٔ بازار قزوین است. پیشینهٔ بازار را حدود هزار سال میدانند، اما بازار امروزی شکلش را در دورهٔ صفوی گرفت و بیشتر بناهایش از دورهٔ قاجار است. در گذر هر راسته مسجد، حمام، سرا، تیمچه و قیصریه ساختهاند. بازار قیصریه با تاقهای آجری بلند، سرای وزیر، سرای حاج رضا، سرای رضوی و تیمچههایی مثل درویش مهدی و حاج محمدتقی از بخشهای دیگر همین مجموعهاند.
ثبت جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲، در چهلوپنجمین اجلاس کمیتهٔ میراث جهانی یونسکو در ریاض، کاروانسرای سعدالسلطنه همراه با ۵۳ کاروانسرای دیگر در ۲۴ استان ایران با عنوان «کاروانسراهای ایرانی» در فهرست میراث جهانی ثبت شد.
امروز چه خبر است؟
مرمت این مجموعه از طریق صندوق احیای اماکن تاریخی به سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری قزوین سپرده شد. بخشهای مرمتشده حالا به هنرمندان و فروشندگان صنایع دستی، رستوران و کافهٔ سنتی، و فروشگاههای لباس و شیرینی سنتی اجاره داده شده است. یعنی سعدالسلطنه فقط جای دیدن نیست؛ جای خرید و نشستن هم هست.
نزدیکترین آرمانی
شعبهٔ بازار آرمانی روبهروی بازار قزوین است، در مرکز خرید پرواز. اگر صبح را در بازار و سعدالسلطنه گذراندید، برای ناهار راه زیادی ندارید. برای خرید سوغات هم شیرینیهای قزوین را ببینید؛ بوتیک شیرینی مریم صرافها در مرکز خرید پرواز، کنار همین شعبه است: بوتیک شیرینی مریم صرافها.
منابع
- کاروانسرای سعدالسلطنه، ویکیپدیای فارسی
- بازار قزوین، ویکیپدیای فارسی