حمام قجر در سال ۱۰۵۷ قمری ساخته شد. سازندهاش امیرگونهخان قاجار قزوینی بود، از سرداران صفوی که این کار را به دستور شاه انجام داد. اسم اولش «حمام شاهی» بود، ولی چون سازندهاش سرداری قاجار بود، مردم به آن گفتند حمام قجر و همین اسم ماند.
تاریخ ساختش را در یک مادهتاریخ هم آوردهاند: «صحت عافیت»، که به حساب ابجد میشود ۱۰۵۷.
سه بخش، دو حمام
حمام حدود ۱۰۴۵ متر مربع زیربنا دارد و مثل حمامهای قدیمی ایران از سه بخش اصلی ساخته شده:
- سربینه: رختکن حمام، با حوضی بزرگ در وسط. سربینهٔ بزرگ این حمام شش شاهنشین دارد.
- میاندر: راهرویی که بدن را برای تفاوت دمای بیرون و داخل آماده میکرد.
- گرمخانه: محل شستوشو، که خزینه هم در آن است.
حمام دو بخش جدای زنانه و مردانه داشته است. در اصلی رو به جنوب باز میشود و از آنجا پلههایی مارپیچ پایین میروند تا سربینه.
از حمام تا موزه
میراث فرهنگی استان قزوین حمام را در سال ۱۳۷۹ خرید. مرمتش با سرمایهٔ شهرداری و مدیریت سازمان نوسازی و بهسازی انجام شد و حالا موزهٔ مردمشناسی قزوین است، در سه بخش: اقوام، آداب و رسوم، و مشاغل. این بنا در ۱۱ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ۱۲۶۰۱ در فهرست آثار ملی ثبت شد.
پیش از رفتن
ساعت بازدید موزه را پیش از رفتن بپرسید. اگر به بناهای تاریخی شهر علاقه دارید، آبانبار سردار بزرگ و کلیسای کانتور را هم در فهرستتان بگذارید؛ هر دو از دورهٔ قاجارند و هر کدام داستان خودشان را دارند.
منابع
- گرمابه قجر، ویزیت ایران
- حمام قجر، ویکیپدیای فارسی